Nomen est omen

Blog 39, Nomen est omen

De Romeinen waren er van overtuigd dat iemands naam iets zei over zijn lot. De dichter Plautus schrijft in een toneelstuk hoe iemand het advies krijgt om op de slavenmarkt een meisje met de naam Lucris (lucratief) te kopen omdat het lot dat in haar naam lag opgesloten de prijs meer dan waard zou zijn. Ook later werd er veel gespeculeerd over de invloed van de naam op iemands lot of karakter. Carl Gustav Jung somt een rijtje filosofen, waaronder hijzelf, op. "...Herr Freud (vreugde) heeft het vooral over lust, Herr Adler (arend) over de wil om macht, Herr Jung (jong) over het idee van wedergeboorte…" Leuk onderwerp om eens nader te onderzoeken.

Er is een Duitse psycholoog, Jochen Gebauer, die onderzoek gedaan heeft naar de tevredenheid van mensen over hun naam. Op een schaal van 1 tot 9 was de gemiddelde waardering 7,2. Hij constateerde daarbij dat hoe mooier mensen hun naam vonden, hoe positiever ze over zichzelf dachten en hoe gelukkiger ze zich voelden. De psycholoog Raymond Smeets beschreef het zogenaamde 'naamlettereffect', waarbij we zien dat mensen zich zoveel mogelijk omringen met de letters van hun naam. Individueel kun je dat niet bewijzen, maar bij grote groepen mensen zie je dat mensen vaker kiezen voor woonplaatsen, beroepen, partners en merken die op hun naam lijken. Smeets noemt, in de VS, als voorbeelden: In St. Louis wonen gemiddeld meer mensen met de naam Louis dan in andere steden en de naam Dennis komt gemiddeld vaker voor bij tandartsen (dentist) dan bij andere beroepen.

In een artikel in Psychologie Magazine, waar ik het bovenstaande in heb gevonden, somt Janneke Gieles 5 naamfeitjes op:

1. We wonen vaker in een plaats waarvan de naam overeenkomsten heeft met onze voor- of achternaam.
2. We kiezen vaker voor beroepen die op onze voor- of achternaam lijken.
3. We werken vaker bij een bedrijf waarvan de naam met dezelfde letter begint als onze voornaam.
4. We hebben uiteindelijk vaker een partner van wie de achternaam met dezelfde letter begint als onze eigen achternaam.
5. We kiezen vaker voor drankjes en fietsmerken die beginnen met dezelfde letters als onze naam.
6. Een naam die iets over je beroep zegt, wordt ook wel een aptoniem genoemd.

Aptoniemen toveren een lach op menig gezicht. Het resultaat van een zoektocht op internet:

• Diana Woei en Monique Somers zijn beide weervrouw
• Herm van Tits is plastisch chirurg
• Danny Deneuker is burgemeester van het plaatsje Kuttekoven in België
• Gert Oostindië is hoogleraar koloniale geschiedenis
• Dokter Hoorweg is KNO-arts
• Edwin Kist is begrafenisondernemer
• Peter Taal is taaladviseur bij de NOS
• Erik Appelman is fruitteler
• Dokter Beffie is specialist blaas- en geslachtsziekten
• Sjef de Cock is Chef-kok
• De kat met de naam Foetsie wordt vermist
• De firma Beenhakker verkoopt onder andere rolstoelen
• Sophie Ruikes is mondhygiëniste
• Mevrouw Paalvast is feministe
• Koop uw vogelvoer bij zaadhandel Pik
• Fahrad Hoesseini is fietsenmaker
• Martin Vink is vogelwacht bij de luchtmacht
• Mevrouw Lont werkt bij het Kruidvat
• Paul Twocock is homorechtenactivist
• Jan Rients Slippens is gladheidscoördinator bij Rijkswaterstaat
• Sabine Uitslag is voorzitter van de Nederlandse Vereniging van huidtherapeuten
• De firma Naaktgeboren legt centrale verwarmingen aan

Het is niet moeilijk om nog meer voorbeelden te vinden. Je zou bijna gaan geloven dat jouw naam jouw lot bepaalt.

Met vriendelijke groet: Dries de Graaff (de drieste man van adel)